Adli Bilişim: Dijital Dünyada Delil İncelemesi

Adli Bilişim: Dijital Dünyada Delil İncelemesi

Giriş

Günümüzde neredeyse tüm yaşamımız dijital cihazlar üzerinden yürütülüyor. Telefon görüşmeleri, e-postalar, sosyal medya paylaşımları, hatta iş süreçleri bile dijital ortamda gerçekleşiyor. Bu nedenle hukuki süreçlerde dijital delillerin incelenmesi kritik bir önem kazanmıştır. İşte bu noktada adli bilişim devreye girer.

Adli Bilişim Nedir?

Adli bilişim, bilgisayarlar, cep telefonları, sunucular ve diğer dijital materyaller üzerinde yapılan teknik incelemelerle hukuki süreçlerde kullanılabilecek delillerin ortaya çıkarılması sürecidir. Amaç, dijital verilerin güvenilir ve tarafsız bir şekilde analiz edilerek mahkemelerde kullanılabilecek raporlar hazırlamaktır.

Adli Bilişimin Önemi

  • Delil niteliği: Dijital veriler, mahkemelerde somut delil olarak kullanılabilir.
  • Tarafsızlık: İncelemeler uzman bilirkişiler tarafından yapılır ve tarafsız raporlarla desteklenir.
  • Güvenilirlik: Doğru yöntemlerle elde edilen veriler, hukuki geçerliliğe sahiptir.
  • Şeffaflık: İnceleme süreci kayıt altına alınır, böylece güvenilirlik artırılır.

Adli Bilişim Süreçleri

  1. Veri Toplama
    • Bilgisayar, telefon veya diğer cihazlardan imaj alma işlemi.
    • Silinmiş dosyaların kurtarılması.
  2. Veri Analizi
    • Log kayıtlarının incelenmesi.
    • Sosyal medya ve e-posta analizleri.
    • USB ve harici cihaz kullanım geçmişi.
  3. Raporlama
    • Mahkemelerde kullanılabilecek teknik raporların hazırlanması.
    • Uzman mütalaası ile hukuki süreçlere destek sağlanması.

Kullanım Alanları

  • Ceza davaları: Siber suçlar, dolandırıcılık, veri hırsızlığı.
  • İş davaları: Çalışanların dijital kayıtlarının incelenmesi.
  • Boşanma davaları: Sosyal medya ve mesaj kayıtlarının analizi.
  • Siber saldırılar: Veri ihlallerinde olayın teknik boyutunun ortaya çıkarılması.

Adli Bilişimde Kullanılan Araçlar

  • Disk imaj yazılımları (EnCase, FTK, Autopsy)
  • Mobil cihaz analiz araçları (Cellebrite, Oxygen Forensics)
  • Log analiz sistemleri
  • Veri kurtarma yazılımları

Sonuç

Adli bilişim, dijital çağda adaletin sağlanması için vazgeçilmez bir alan haline gelmiştir. Doğru yöntemlerle yapılan incelemeler, hukuki süreçlerde kritik rol oynar. Dijital delillerin güvenilirliği ve uzman raporları sayesinde mahkemeler daha sağlıklı kararlar verebilir.


Adli Bilişimin Faydaları Nelerdir.

Bilgisayar yazılım ve donanımlarının çeşitleri konusunda geniş bir yelpazede tecrübe sahibi olan, tarafsız bir adli bilişim uzmanı, keşif sırasında taraflara ve mahkemeye yardımcı olacaktır. Yazılım ve donanımlara ilişkin davalarda,doğrudan doğruya bu konulara hakim bir uzmanın yardımı davada yararlı olmaktadır.

Kağıt dokümanlardan farklı olarak, bilgisayar delilleri, eski versiyonları bilgisayar diski üzerinde erişilebilir bir halde, bir çok farklı formda mevcut olabilmektedir. Bunların var olma olasılıklarını, aynı datanın eski formatını bilmek, verilerin keşfedilmesini kolaylaştırmaktadır.

Bilgisayar disklerine henüz tamamen el konulmadığı veya forensic inceleme amacıyla kopyalanmadığı davalarda, internet üzerinde yapılan (onsite)inceleme sırasında, adli bilişim uzmanı son derece çabuk bir şekilde bakılacak olan yerleri belirler, aranacak delilleri ve ilgili deliller için ek bilgi kaynaklarını tespit eder. Delillerin korunması önemli bir konudur. Tecrübeli bir adli bilişim uzmanı incelenecek bilgisayar sistemini dikkatlice ele alır ve şu hususların güvence altına alınmasını sağlar

  • Bilgisayarı incelemek amacıyla kullanılan yöntemlerin olası delillere zarar vermemesi, tahrip etmemesi gerekir.
  • Analiz süreci boyunca söz konusu bilgisayara, özellikle kullanılan programlar aracılığıyla virüs bulaştırılmaması gerekir.
  • Seçilip çıkarılan ve uyuşmazlık ile ilgili olabilecek deliller uygun bir şekilde muhafaza edilmeli, mekanik veya elektromanyetik zararlardan korunmalıdır.
  • Muhafaza yükümlülüğünün sürekliliği sağlanmalı ve korunmalıdır.
  • Elektronik keşif sırasında istenmeden öğrenilen avukat-müvekkil bilgileri etik ve yasal olarak saklı tutulur ve asla ifşa edilmez.